Wiedza

Nadproża żelbetowe monolityczne i systemowe

Nadproża to wzmocnione elementy konstrukcji budynku, zwieńczające wszelkiego typu otwory ścienne (okna, drzwi, przejścia etc.). Rozróżniamy nadproża żelbetowe monolityczne oraz systemowe, nadproża z cegły pełnej (często zbrojone), a także belki nadprożowe drewniane lub stalowe. Zasadniczą rolą tych elementów jest przenoszenie obciążeń i naporów, dlatego ich parametry muszą dokładnie odpowiadać normom budowlanym.

Najczęściej występującym rozwiązaniem jest nadproże żelbetowe monolityczne. Polega na wykonaniu szalunków z drewna lub odpowiednich płyt ze sklejki, ułożeniu w nich zbrojenia i zalaniu betonem. Klasa betonu, rodzaj stali, średnica prętów, a także parametry techniczne zbrojenia powinny być precyzyjnie określone w projekcie budowlanym. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości zawsze należy skontaktować się z kierownikiem budowy. Jego obowiązkiem jest również skontrolowanie wykonanego etapu pracy, szczególnie ułożonych belek stalowych.

Alternatywą dla szalowanych nadproży żelbetowych są nadproża systemowe. Występują one pod postacią kształtek U lub L, wykonanych z betonu, betonu komórkowego, silikatu, keramzytu, ceramiki, a także styropianu (dla systemu tzw. domów styropianowych). Gotowe kształtki zastępują ręcznie wykonywany szalunek, co znacznie skraca czas pracy. Tym bardziej że nie ma także potrzeby ich późniejszego demontażu – stają się zespoloną częścią ściany. Wielu producentów nadproży systemowych oferuje także do nich gotowe zbrojenia, wykonane z zachowaniem norm, zgodnych dla danej rozpiętości, przekroju poprzecznego nadproża, a także przenoszonego obciążenia. Taki gotowy element wystarczy tylko umieścić w konstrukcji i zalać betonem.

Nadproża z cegły pełnej stosuje się nad otworami o niewielkim prześwicie (do ok. 1,3 m), gdzie wykonywanie nadproży żelbetowych monolitycznych lub systemowych nie byłoby opłacalne i praktyczne. Mają one na celu połączenie cech konstrukcyjnych i walorów estetycznych ściany. Nadproża wykonane w formie prostej zapewniają ciągłość wiązania warstw cegieł. Wymagają one najczęściej wzmocnienia stalowymi prętami lub stelażem z siatki i prętów. Nadproża łukowe mogą na ogół pozostać niewzmocnione (cegły klinują się o siebie nawzajem) i dodatkowo stanowią ozdobny detal architektoniczny.

Drewniane belki nadprożowe stosowane są najczęściej w domach z drewnianych bali. Z kolei stalowe belki nadprożowe występują zazwyczaj w budownictwie przemysłowym i gospodarczym, gdzie zachodzi konieczność tworzenia większych prześwitów w ścianach, rzędu 2,5 m – 6 m. Jest to rozwiązanie praktyczne również wtedy, gdy zachodzi konieczność wycięcia otworu okiennego lub drzwiowego w już wybudowanym budynku. Nie ma wówczas możliwości wylania monolitu i odpowiedniego połączenia go z istniejącą konstrukcją. Zarówno drewniane, jak i stalowe belki nadprożowe stosowane są obecnie również w celach dekoracyjnych, szczególnie w architekturze wzorowanej na loftach oraz projektowanej z wykorzystaniem kombinowanych technologii budowlanych.

Wariantem często stosowanym w budownictwie jednorodzinnym (ale nie tylko) są tzw. nadprożowieńce, czyli połączenie nadproża żelbetowego monolitycznego z wieńcem opaskowym. Wykonywane są na ogół nad otworami o sporym prześwicie (np. bramy garażowe, drzwi tarasowe) lub w przypadku małych konstrukcji, gdzie oddzielne zalewanie betonu nad otworami okiennymi i drzwiowymi nie byłoby praktyczne. Nadproże tworzy wówczas całość konstrukcyjną z wieńcem: połączone jest zbrojenie, a szalunek jest wspólny. Wylewanie betonu odbywa się wtedy jednolicie i obejmuje wszystkie zaszalowane elementy. Konieczne jest wówczas odpowiednie podparcie wszelkich otworów i właściwe obliczenie dla nich światła.

Każdy rodzaj nadproża wymaga stosowania specyficznych zasad budowlanych, charakterystycznych dla danego materiału (żelbet, cegła, stal, drewno). Większość zagadnień regulują projekty budowlane, określające dokładnie kształt nadproży, materiał, z którego mają być wykonane, a także uwzględniają odpowiednią warstwę izolacji termicznej. Jakiekolwiek odchylenia od normy w celach oszczędnościowych nie mogą mieć miejsca. Niemniej niemal każde nadproże stanowi kombinację różnych materiałów budowlanych, których prawidłowe łączenie wymaga zarówno wiedzy, jak i doświadczenia.

Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików Cookies i akceptujesz Politykę Prywatności Spec-bet.